Қазақстан Республикасы
Ұлттық ғылым академиясы
«News of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan, Series of Geology and Technical Sciences» журналының редакциясы өз қызметінде жарияланым этикасының қағидаттарын басшылыққа алады және ғылыми материалдарды қарау мен жариялау барысында адалдық, ашықтық және объективтілік стандарттарының сақталуын қамтамасыз етеді.
«Орталық Азия академиялық ғылыми орталық» журналдарының жарияланым этикасына қатысты негізгі ережелері COPE (Committee on Publication Ethics) ұсынған халықаралық стандарттар негізінде әзірленді.
1. Шешім қабылдау өлшемдері. Жариялау туралы шешім қабылдау кезінде редактор жұмыстың ғылыми маңыздылығын, ұсынылған деректердің дәйектілігін, сондай-ақ қолжазбаның журналдың тақырыбы мен талаптарына сәйкестігін басшылыққа алады.
2. Кемсітушілікке жол бермеу. Редактор қолжазбалардың зияткерлік мазмұнын автордың жеке сипаттамаларына (нәсілі, жынысы, діні, азаматтығы, әлеуметтік жағдайы, саяси көзқарасы және жұмыстың ғылыми мазмұнына қатысы жоқ өзге де факторлар) қарамастан бағалайды.
3. Плагиатқа жол бермеу. Редактор плагиаттың немесе өзге де адал емес пайдаланудың бар екендігіне жеткілікті негіздер болған жағдайда материалды жариялауға жібермейді.
4. Өтініштер мен даулы жағдайларға ден қою. Редакция қолжазбаларға және жарияланған материалдарға қатысты өтініштерді, талап-шағымдарды және шағымдарды қарайды; даулы жағдай анықталған кезде бұзылған құқықтарды қалпына келтіру және рәсімдердің сақталуын қамтамасыз ету үшін қажетті шараларды қабылдайды.
5. Рецензиялаусыз редакциялық қабылдамау. Егер қолжазба журнал тақырыбына немесе сапаның негізгі талаптарына сәйкес келмесе, редактор оны рецензиялауға жібермей-ақ қабылдамауға құқылы. Шешім бейтарап түрде, тек қолжазба мазмұнына сүйене отырып қабылданады, ал қабылдамау себептері авторға корректілі түрде хабарланады.
6. Мүдделер қақтығысы және редакция мүшелерінің жарияланымдары. Редактор, редакциялық алқа мүшелері және журналмен байланысты өзге тұлғалар өз зерттеулерін жариялауға ұсына алады; мұндай қолжазбалар жалпы негізде бағалануы және объективтілік қағидаттары мен мүдделер қақтығысын болдырмау талаптары қатаң сақталуы тиіс.
Рецензент авторлық материалдарға ғылыми сараптама жүргізетіндіктен, оның әрекеті объективті, бейтарап және корректілі болуы тиіс.
1. Құзыреттілік және мерзімдерді сақтау. Рецензент тек өз ғылыми мамандануына сәйкес келетін қолжазбаларды және рецензияны уақтылы дайындау мүмкіндігі болған жағдайда ғана рецензиялауға келіседі.
2. Құпиялылық. Рецензент қолжазбаның және рецензия мазмұнының құпиялылығын сақтайды және мақала немесе сараптамалық қорытынды туралы мәліметтерді редакция уәкілеттік берген тұлғалардан өзге үшінші тұлғаларға жария етпейді.
3. Қолжазбаны беруге тыйым салу. Рецензиялау үшін алынған қолжазба құпия құжат болып есептеледі және редакцияның рұқсатынсыз үшінші тұлғаларға танысуға немесе талқылауға берілмейді.
4. Объективтілік және корректілік. Рецензент зерттеу нәтижелеріне объективті әрі дәлелді баға беруге міндетті. Авторға қатысты жеке сынға, беделін түсіретін немесе кемсітетін тұжырымдарға жол берілмейді.
5. Жарияланбаған деректерді пайдалануға жол бермеу. Қолжазбадан алынған жарияланбаған мәліметтер рецензент тарапынан жеке мақсатта немесе үшінші тұлғалардың мүддесі үшін пайдаланылмауы тиіс.
6. Қорытындылардың дәлелділігі. Қорытындылар нақты әрі негізделген түрде тұжырымдалуы қажет, бұл авторға жұмысты жақсартуға пайдалануға мүмкіндік береді.